De evolutietheorie van Darwin, de sensatie van de 19de eeuw ?

DARWIN’S ORIGINALITEIT IN DE EVOLUTIETHEORIE

On the Origin of Species en de evolutieleer volgens Darwin

Als naturalist, geoloog, botanicus en wereldreiziger heeft Charles Darwin veel publicaties op zijn naam. We gaan in deze tentoonstelling enkel dieper in op On the Origin of Species omwille van de 150ste verjaardag van dit werk. Hiermee willen we in geen enkel geval het belang ontkennen van de rest van zijn oeuvre dat in de marge van On the Origin of Species enkel wordt tentoongesteld of summier wordt aangehaald.

In 1856, 20 jaar na de reis met de Beagle, werd Darwin door Lyell aangespoord om de buitenwereld op de hoogte te stellen van zijn inzichten. Maar deze plannen werden gewijzigd toen een naturalist, Alfred Russel Wallace, op dat moment verblijvend op de Malay archipel, een essay naar Darwin zond onder de titel On the tendency of varieties to depart indefinitely from the Original type. Volgens Darwin bevatte dit essay exact dezelfde theorie als de zijne. Wallace vroeg Darwin zijn werk aan Lyell te bezorgen indien Darwin overtuigd was van de kwaliteit van het stuk. Charles Lyell en de botanicus Joseph Hooker (1817-1911), die later één van Darwin’s beste vrienden zou worden, hebben Darwin uiteindelijk overtuigd om een samenvatting van zijn aantekeningen te publiceren in de ‘Journal of the Proceedings of the Linnean Society’, in 1858, samen met een brief aan Asa Gray (1810-1888), een Amerikaanse botanicus met wie hij sinds enkele jaren contacten had [3] en gelijktijdig met de publicatie van Wallace’s essay. Op dat ogenblik kreeg de publicatie van hun ideeën weinig aandacht in wetenschappelijke kringen.

Uiteindelijk kostte het Darwin 13 maanden en 10 dagen hard werk om de synthese van zijn omvangrijke notities, onder de titel On the Origin of Species, uit te geven in november 1859.
Darwin beschouwde het boek naar eigen zeggen als ‘the chief work of my life’. Door het verschijnen van Wallace’s essay, kort en beknopt, werd ook Darwin ertoe aangezet om te beperken. Had Wallace op dat ogenblik niet gepubliceerd, dan zou de On the Origin of Species een volumineus werk zijn geworden dat slechts enkelen zouden hebben gelezen. Daarom betuigt Darwin zijn dank aan Wallace in de inleiding van het werk. Het boek werd onmiddellijk een succes, getuige de vele recensies, de succesvolle verkoop van de eerste oplage (op de eerste dag van de publicatie was de oplage van 1250 meteen verkocht) en de vertaling in meerdere talen. Darwin verklaart het succes enerzijds door de bundeling van conclusies en feiten zonder zich te verliezen in details en anderzijds door zijn zogenaamde ‘golden rule’: het vermijden van tegenstrijdigheden.
Darwin beweerde dat er niets was dat hem zoveel voldoening had gegeven als het schrijven van dit werk. Het kunnen beschrijven en verklaren van de grote verscheidenheid tussen het embryo en het volwassen dier over verschillende soorten, en over de nauwe gelijkenis van de embryo’s uit eenzelfde soort, was zijn trots. Maar ironisch genoeg werd net hierover geen gewag gemaakt in de recensies en dit tot zijn grote teleurstelling (zoals hij zal schrijven aan Asa Gray). Zijn inzichten werden vaak verkeerd geïnterpreteerd, geridiculiseerd of met een bittere ondertoon beoordeeld, maar dat was, zo dacht Darwin, ‘in good faith’. Anderzijds twijfelde hij er ook niet aan dat zijn werk grotendeels werd geprezen. Hij was tenslotte blij dat hij – op advies van Lyell – altijd controverses uit de weg is gegaan, want ‘it rarely did any good and caused a miserable loss of time and temper’.

[1 S.F. HARMER, archivaris/conservator dpt. Zoölogie, British Museum (Natural History), ‘Memorials of Charles Darwin’, in British Museum (Natural History), Special guide, nr. 4, London, 1909.

[2Fixisten verklaren dat soorten niet veranderen of verdwijnen behalve onder invloed van hun omgeving. Zie het Lexikon, p. 45.

[3Waarschijnlijk wordt hier de brief bedoeld van 5 sept 1857, in Vie et correspondance de Charles Darwin, p. 625-633.

[4‘Darwin, Charles Robert’, in Elsevier Encyclopedie, vol. 7.

[5The Times du 21 avril 1882, p. 5.

[6The Times , 21 april 1882, p.5.

[7VAN DYCK (Marie-Claire) & LAMBERT (Dominique), L’Université de Louvain et le Saint-Office, dans Louvain, nr. 177, 2009.

[8 http://www.cofe.anglican.org/darwin...: “Good religion needs good science.”



















info visites 283439

     COCOF
                      Avec le soutien de la Commission
                           communautaire française